Biodiversiteit in de tuin

Hoe gaat het met de biodiversiteit in de wereld?

Niet goed: per uur verdwijnen er drie soorten, lees je op www.bbc.co.uk/news/magazine-17826898.

Wat kunnen we daar zelf aan doen? Gelukkig voor de planeet eet ik geen vlees : de vleesproductie is immers de grootste bedreiging voor de biodiversiteit, lees ik op www.evavzw.be (tik biodiversiteit in het zoekvakje). Verder eet ik geen tonijn meer – voor wie dat wel nog doet: haast je, want het zijn de laatste! – wist je dat er nog minder dan honderd volwassen kabeljauwen in de Noordzee zwemmen? Brrrr!

De term biodiversiteit dekt intussen vele ladingen, en dat heeft ze gemeen met transitie, duurzaamheid, …

Astronomy Domine is een waanzinnig kruisingsmengsel – zie http://alanbishop.proboards.com/thread/3348

Zo bedoelen de Boerenbond en het bedrijfsleven net iets anders met die hippe termen dan de gemiddelde lezer van deze blog, neem ik aan. En industriële gigant Syngenta produceert tonnen pesticiden per dag, maar deelde in 2011 wel bloemenmengsels uit om de bijen te helpen. Hype, hype, hoera dus voor die greenwashing. Een bevriende bioboer kreeg zelfs te horen (van een gangbare collega) dat GGO-aardappelen ook bijdragen tot de biodiversiteit: Ah, ja, want dat zijn nieuwe soorten, en hoe meer soorten, hoe beter!

In eigen tuin dan: geen eenheidsworst…

Iedere tuinier kan makkelijk biodiversiteit aanmoedigen. In je siertuin zet je om te beginnen niet zomaar overal buxus en lavendel! Zet liever de juiste plant op de juiste plaats: www.velt.be/plantenzoeker/ biedt je, op een schoteltje, de slimme manier aan om op elk stukje grond de beste plantencombinatie te zetten.

In de ecologische moestuin vermijden we best monoculturen, dat is bekend. Gewoon al omdat plagen en ziekten zich beter verspreiden op een veld met identieke planten. Stel je voor dat in je straat of op je werk alleen maar klonen van jezelf zitten. Zodra er eentje begint te niezen, heeft de rest ook het virus te pakken.

Wie de Lusthof al bezocht heeft, weet dat wij – op het eerste gezicht – alles door mekaar kweken. Ha, nee: hier heerst gewoon een ingewikkelde orde 🙂  We bieden plaats aan een hele waaier aan “begeleidende” plantensoorten (onkruid, vaak lekker), nuttige beestjes en plaaginsecten, bodemflora- en fauna, …

… maar lekker gemengd!

Eén van de vele manieren om biodivers te kweken bestaat erin dat we rassenmengsels maken:

  1. we kopen (of krijgen) en mengen zaadjes van bijvoorbeeld tien verschillende radijsrassen in één potje; idem voor andijvie plus groenlof plus roodlof; diverse bietenrassen vormen een veelkleurig mengsel; twee winterspinazierassen klutsen en zaaien we samen; enzovoort!
  2. we laten vijf slarassen met mekaar kruisen en zaaien de nakomelingen; dat doe ik ook al jaren met pompoenen (wel met de hand bestoven), veldsla, peterselie, broccoli, rammenas, …

    Als je courgetterassen met mekaar kruist, krijg je onder meer deze variatie…

De voordelen van al dat mixen:

  • Een heerlijke oogstspreiding: in plaats van productiepieken (gevolgd door indigestie bij de tuinier en doorschieten bij de groenten) kun je weken of maanden lang blijven oogsten;
  • Het verrassingsaspect of paaseitjesgevoel, elke dag. Ik ga de tuin in en kijk wat er nu weer op zijn best is.
  • Risicospreiding: dat zijn de verschillen qua gevoeligheid voor ziekten, droogte, insecten, …

Mengen is ideaal voor amateurs zoals jij en ik: een beroepsteler zie ik nog niet meteen twee maanden lang elke dag de mooiste krop van zijn akker oogsten!

Eetbare biodiversiteit vinden we belangrijk, maar ik ben zeker geen verzamelaar. Ik selecteer elk jaar enkel die rassen en soorten die in mijn manier van tuinieren goed opbrengen en die een goeie smaak hebben – heel subjectief, hoor. Lekker en veel is dus ons tuinmotto; iemand bezwaar?

Die hele verzameling (zo zal ik die toch maar noemen) is vooral door ruilen tot stand gekomen. Behalve interessante rassen leren we zo ook heel boeiende medetuiniers kennen, en daarvoor doen we dit ook allemaal.

Biodiversiteit aan beestjes.

Deze pottenbakkerswesp metselen met donkere specie haar nestje dicht.
De pottenbakkerswesp metselt met donkere specie.

Aan de oostkant van onze garage, onder de dakgoot, hangt sinds eind 2009 een insectenhotel van 500 (!) x 10 x 10 cm. De Solitaire Beestjes Suite! Met honderden holle stengels, vooral van wilde venkel, was het een rustig knutselwerkje in december. Ongeveer alle dorre stengels, met merg of hol van binnen, lenen zich hiertoe: je ziet maar wat je voor handen hebt. Verder ook veel takken van bijvoorbeeld appel of pruim, in stukjes van 10 cm lang gezaagd, en dan op de korte kant voorzien van vele geboorde gaatjes.

Op tijd maken, dat wel: de vele solitaire bijen, wespjes, enzovoort beginnen soms al van in het vroege voorjaar de nieuwe woonst te verkennen. Daar ik zelf geen entomoloog ben, stuur ik gewoon een fotootje van zo’n beestje naar iemand die dat kan determineren, en daarna google ik dat beest zijn naam. Zo zegt Wikipedia over de pottenbakkerswesp: “Deze soort vangt kleine spinnen die als voedsel gebruikt worden voor de larven. “ Welwel, ik leer bij!

Bloeiende groenten (voor zaadteelt), kruiden en … bloemen, takkenwallen, nestkastjes, mulchlaagjes, …: ze maken van onze eettuin een hele dierentuin, waarvan de bewoners zich heel soms laten zien – en fotograferen. Vaak vraag ik me dan af: wat is in godsnaam het nut van precies dit beestje? Tja, dat kun je evengoed over iedere mens wel vragen, en toch is zo’n wespje of spinnetje (of mensje) blijkbaar onmisbaar in zijn netwerk.

De ene vreet bladluizen; de andere leeft op rupsen; nog een andere zet zich in voor de bestuiving, … Ons tuindersverstand en onze eigen ogen vertellen me elk jaar weer: hoe meer soortenrijkdom, hoe sterker dat ecologisch netwerk. Het geheel is duidelijk veel meer dan de som van de delen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s