Slakken: fabels, feiten en trucs

Voor vele moestuiniers  zijn slakken met voorsprong nummer 1 van de te vrezen beesten. Hieronder zet ik een aantal feiten en fabels op een rijtje en geef ik een aantal trucs om de beestjes uit je moestuin te krijgen.

Feit: we hebben invasieve slakkensoorten

Er zijn minstens twee zeer invasieve naaktslakkensoorten in onze streken. Deroceras invadens beweegt zich sneller dan 28 andere slakkensoorten, met name 4,9 mm per seconde! Arion vulgaris (de Spaanse slak) legt tot 400 eitjes, die beter bestand zijn tegen uitdroging: ook een overlevingstroef. Deze soort kruist vlot met de inheemse Arion ater (de zwarte wegslak); hun nazaten kunnen dan weer beter tegen de koude. De eerste meldingen van deze soorten in België dateren van rond 1970. Intussen hebben ze onze tuinen veroverd. Ze hebben hun verspreiding aan de mens te danken. Als slak of nog eerder als ei liften ze mee met potgrond, planten, tractorwielen …

Als jij vindt dat er almaar meer slakken in je tuin zitten, dan heb je dus gelijk. Overigens: van alle ingevoerde plantjes en diertjes kunnen alleen de sterkste soorten overleven. Een extra troef is dat ze hier meestal geen natuurlijke vijanden hebben, en zo worden ze gemakkelijk een plaag.

Fabel: huisjesslakken zijn nuttig en naaktslakken schadelijk

Als je opzoekt wat iedere soort precies eet, kom je tot veel juistere bevindingen. De meeste naakt- en huisjesslakken hebben een heel breed menu, gaande van (verse tot vergane) bladeren en schimmels tot dode diertjes – inclusief slakken!

Eén slakkensoort is een ware bondgenoot in onze tuin: het lookglansslakje (Oxychilus alliarius). Dit donkere, glanzende huisjesslakje is amper een hemdsknoop groot en zit graag onder tegels en dergelijke. Het eet vooral kleine naaktslakken en slakkeneieren.

Fabel: slakken hebben een voorkeur voor de zwakste planten

Slakken lusten in de twee ookglansslakjes vooraan, leeggevreten slakkenhuisjes (van onder een tegel) achteraan (6)praktijk vooral de sappigste en zoetste planten. Hoe zou je zelf zijn? Kom je ooit wilde sla – de voorouder van onze kropsla – tegen, dan zul je daar nooit slakken op zien grazen, want deze wilde plant verdedigt zich met bitterstoffen en stekels. Die verdedigingsmiddelen hebben we in de voorbije eeuwen weg geselecteerd, zodat sla nu lekkerder is dan 2000, 200 of zelfs 20 jaar geleden. Dat is ook voor de slakken goed nieuws. Hetzelfde deden we overigens met worteltjes, radijs, en bijna alle andere groenten.
Nu weet je meteen ook waarom je onkruid zelden last heeft van ziekten of plagen: het verdedigt zich zelf wel.

Feit: we hebben niet genoeg egels en lijsters

Alle ecologische tuiniers willen graag een natuurlijk evenwicht, waarin natuurlijke vijanden net op tijd je ongewenste diertjes komen intomen. Egels, padden, kikkers, heel veel vogelsoorten … al deze helpers hebben we maar al te graag in onze tuin om de slakken te lijf te gaan. Al die slakkeneters hebben huisvesting nodig en natuurlijke biotopen in en om je tuin.

Helaas zijn er meer levensgevaarlijke straten dan gastvrije egelhuisjes in ons landschap, meer katten dan nestkastjes, meer omheiningen dan vijvertjes …

Minder bekend feitje: egels krijgen meestal longwormen door het eten van besmette slakken.

Feit: er zijn ook veel kleine slakkenvreters

Er zijn kleine, vrij onbekende slakkenetende soorten die je vlot kunt aantreffen in je ecotuin. Veel spinnensoorten, en ook de verwante hooiwagens, lusten wel een stukje slak. De slakkenhooiwagen bijvoorbeeld scheurt slakkenhuizen met zijn krachtige scharen stuk en eet dan de bewoner op!

Over het lookglansslakje hadden we het al; onder dezelfde tegels (of een omgekeerde stenen bloempot) huizen ook vaak loopkevers. Daar zijn diverse soorten van, maar allemaal hebben ze glanzende schilden – zwart en andere kleuren – en ze lopen weg als je hun schuilplaats verstoort. Loopkevers eten graag mals vlees, slakken dus, maar ook af en toe een wormpje. Een van deze loopkevers heet overigens de slakkenloopkever.

Truc: laat dode slakken gewoon liggen

Als je regelmatig dode slakken in je tuin deponeert, is dat gefundenes Fressen voor die natuurlijke vijanden. Als je slakkenvallen installeert (op basis van bier of suikerwater), kun je de lijkjes dus het best gewoon in je tuin laten liggen, ten voordele van diverse slakkeneters.

Je kunt ook zelf actief op slakken jagen, bij voorkeur ’s avonds met een zaklamp en een prikkend of snijdend voorwerp.
Is slakken jagen wreed? Beschouw jezelf misschien als medepredator. Je neemt zo immers je plaats in (‘je verantwoordelijkheid’, zei een ervaren permacultuurtuinier me) in het voedselweb, als helper van de plaatselijke slakkeneters.

Laat de dode slakken zeker liggen! Zo zal je populatie aan lookglansslakjes, loopkevers, hooiwagens etc. toenemen. En ja, onder onze tegels huizen almaar meer van die slakkenpredators.

Slakken die Escar-Go eten (of een andere slakkenkorrel op basis van ijzerfosfaat) kruipen de bodem in voor ze sterven, en worden daar probleemloos verwerkt door vele eters. Verder is ijzerfosfaat helemaal onschadelijk voor je bodem, je planten en je beestjes.

Truc: helpt mulchen tegen slakken?

Mulchen moet, ook al heb je slakken; maar observeren en bijsturen waar nodig, dat zeker ook. Gedroogd grasmaaisel blijkt alvast een goede barrière tegen slakken, en ook hennepsnippers.

Nog een gouden tip: een laagje industriële compost bevat, in vergelijking met je huisgemaakte compost meer ammoniak, meer zouten, en ook – als er veel coniferen in verwerkt zijn  – meer harsen. Dat zijn allemaal stoffen die heel irriterend zijn voor slakken en hun eitjes, en dat maanden lang.

Truc: kippen!

Uiteraard helpen kippen mee! Tijdelijk (de hele winter) of plaatselijk (met een verplaatsbare kippenren) scharrelen ze elke slak weg. Of nog: omring je moestuin (deels) met een kippenren.

Lees nog meer slakkentrucs op www.velt.nu/slakken en stuur je bevindingen naar lieven@velt.be.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s