Onze broeihoop

Hier volgt een broeiend, stinkend relaas: over hoe je biomassa kunt benutten om de serre en vooral jonge plantjes warm te houden. Ja, dag en nacht, en ongeveer 25 graden als bodemwarmte: dat geeft gegarandeerd goeie groei.

Onze tomaten, pepers, komkommers en veel andere gewassen kiemen en groeien op boven op onze grote broeiende hoop. Extra voordeel: ze ontvangen heel veel licht, daar in de serre. Zo krijgen we stevig jong plantgoed. Heel wat anders dan de uitgerekte zaailingen die ik vaak zie in vensterbankkweeksetjes.

Tijdens de eerste helft van maart verzamel ik weer eens materiaal voor een flinke broeihoop. Zo sluit ik aan bij een mooie traditie: generaties lang gebruikten tuiniers paardenmest om vruchtbare warmte op te wekken voor de vroegste gewassen. Is er nog iemand die deze techniek kent? Hieronder in ieder geval mijn manier van werken.

Stap voor stap:

  1. Neem een paar aanhangwagens vol:
    1. paardenmest
    2. en/of (verse) houtsnippers
    3. en/of vers grasmaaisel
    4. en/of ander vers tuinafval
    5. liefst een mengsel van bovenstaande ingrediënten
  2. Gooi alle ingrediënten op een hoop van 1 op 1 op 1 meter: dit zijn minimale afmetingen. Hoe groter, hoe beter, hoor! Net zoals één kopje koffie sneller afkoelt dan een hele ketel soep, zal ook een grote hoop beter en langer broeien.
  3. Wanden helpen: een muur aan de achterkant, betonnetten of planken als ‘bekisting’ voor je hoop;
  4. Isolatie helpt nog beter: karton of stro rond de hele constructie zorgt dat straks het broeiproces alle hoekjes van de hoop bereikt. Een onbedekte/ongeïsoleerde hoop koelt namelijk aan de randen heel erg af, waardoor die niet mee broeien.
  5. Maak de hoop vlak van boven: dan staan straks je zaaibakjes behoorlijk waterpas;
  6. Is je hoop vochtig genoeg? Neem een handvol van het mengsel vast en knijp: als er druppels uit komen, hoef je geen water toe te voegen. Anders: gieten!
  7. Dek af met een groot stuk oud plastic;
  8. zaailingen op broeihoopNu gaat alles broeien: miljarden micro-organismen gaan meteen aan het werk in die grote hoop. Ze zijn warmteminnend én warmteveroorzakend, zodat ze een wonderbaarlijke kettingreactie op gang brengen, die wij ‘broei’ noemen
  9. Wacht twee dagen tot de hoop egaal warm is, en zet dan je zaaibakjes erop, compleet met potgrond en zaadjes.
    We hebben enkele thermometers die in de potjes-met-potgrond zitten. Zo kan ik bijsturen wanneer nodig: als het te warm wordt, leg ik bijvoorbeeld wat karton (isolatie dus) tussen het vel plastic en de zaaibak; als de temperatuur in de potjes onder de 20 graden zakt, weet ik dat de broeihoop wat uitgewerkt is, en dat ik moet omzetten en/of aanvullen met verse grondstoffen.
    Die zaaibakken vul ik dus met potjes en potgrond (die is meestal zelfgemaakt van overrijpe compost en tuingrond) en dan kunnen we zaaien:

    • eind februari mogen al de aubergines en paprika’s al gezaaid;
    • tomaat, komkommer, basilicum en uien volgen omstreeks 20 maart;
    • rond 20 april zaaien we dan pompoen en courgette.

    Kool, boontjes, en nog een aantal andere teelten laten we ook vaak kiemen op de broeihoop, maar sla bijvoorbeeld kiemt net veel moeilijker boven de 20 graden

  10. Hou de temperatuur en ook de vochtigheid van je zaaibakjes dagelijks in de gaten; plaats een compostthermometer in de hoop, en leg nog een thermometer in de zaaibakken;
  11. Als de hoop voortijdig uitgewerkt geraakt: voeg weer minstens 1 m3 materiaal toe, en meng, als dat kan;
  12. Wat doe je achteraf met je broeihoop?
    1. Gewoon verder laten rijpen – of:
    2. Dik uitspreiden, in een laag van 50 cm of meer, met ongeveer 10 cm tuingrond of overjaarse compost. Plant daar eens je komkommers in, en na enkele weken dragen ze al vrucht!

Voor je zelf een broeihoop maakt:

  • Vooral in een (grote) serre werkt zo’n broeihoop prima: omdat het broeiproces daar net iets beter gaat dan buiten – minder afkoeling dus. Verder merk ik dat die broeistoof de hele serre vorstvrij houdt, en dat de broei even massaal CO2 produceert. Dit letterlijke broeikasgas doet de plantjes extra hard groeien!
  • Ooit zette ik de hoop op eind januari en zaaide ik al pepers en zo, maar het verschil met zaaien in maart bleek minimaal, en de moeite niet waard. In maart is er immers zoveel meer licht. Geduld, observeren, en ervaring dus.
  • Jean Pain deed iets gelijkaardigs, maar veel grootschaliger: met tientallen kubieke meters houtsnippers werkte deze pionier. Zelfs zijn huis verwarmde hij met zijn  megahoop, én hij kookte ook op het geproduceerde methaangas . Ons bescheiden hoopje werkt prima in de serre, en daar zijn wij tevreden mee.
Zo warm kan het midden in de broeihoop worden
  • Het kruien en scheppen en opzetten is een leuk fysiek werkje, dat de tuinier al verwarmt. Jen, de boerin van CSA De Witte Beek, heeft deze techniek van the shit stove, zoals zij die noemt, overgenomen.
  • Als je in het voorjaar ook eens wilt komen kijken/leren/helpen dan laat je dat maar weten.
Advertenties

Een gedachte over “Onze broeihoop”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s