Categorie archief: recepten

Meters kalebas

Fleskalebas (Lagenaria siceraria) bestaat in vele vormen, en groeit vooral in de tropen. Daar maken ze van de rijpe kalebassen muziekinstrumenten, alle soorten kommen en kruiken, en ook peniskokers, hé. Gewoon de rijpe vrucht op het gewenste formaat doorsnijden, de pitten en het verdroogde vruchtvlees eruit halen: meer werk is het niet.

Van nature is het (jonge) vruchtvlees van fleskalebas bitter: zo verdedigt de plant zich tegen eventuele eters. Maar – net zoals bij courgette en pompoen – heeft de mens in de loop der eeuwen niet-bittere rassen geselecteerd – maar ook de gekste vormen. Bij Vreeken, bijvoorbeeld, vind je een heel scala aan rassen (en zaden) – waaronder enkele culinaire rassen. Die – en enkel die – zijn lekker, zonder een spoortje van bitter. De smaak neigt eerder naar asperge, muskus, noten: een heel bijzondere smaak dus die je niet bij andere komkommerachtigen aantreft. In (Zuid-)Italië is deze fleskalebas vrij bekend, onder de namen cucuzzi, of zucca rampicante, etc. Hier is het seizoen nogal kort, en vooral heftig.

img_2087
Lang, smal en plukklaar!

De opkweek en de verdere teelt zijn ongeveer zoals bij pompoen; geef  fleskalebas vooral meer warmte, plaats en tijd. Een serre is interessant voor het opkweken, maar daarna voorzie je best een warme, vruchtbare buitenplek met klimmogelijkheden. In het begin van de zomer gaat de groei tergend traag, maar vanaf de nazomer is er geen houden meer aan. De witte bloemen worden gevolgd door heel veel jonge lichtgroene vruchten, en het is in dit stadium dat je ze best plukt en eet. Zoals bij courgette dus: zolang je je duimnagel vlot door de schil heen kunt duwen, hoef je de vruchten niet te schillen – daarna wel.

img_2085

Eén succesrecept: fruit een ui, voeg blokjes fleskalebas toe, bouillon en flink wat peper. Laat koken tot alles gaar is en mix: deze soep smaakt naar asperge, maar dan lekkerder – zegt onze jongste dochter, en wij zijn het met haar eens.

We oogsten en eten kalebas van september tot de eerste vorst. Bewaren is niet echt aan de orde, dus we delen ons teveel uit.

img_2083
De oogst van één week, van één plant

 

 

 

Advertenties

Zwartmoeskervel

Wat? Nooit van deze groente gehoord?

Zwartmoeskervel is een minder bekende schermbloemige plant, die  wetenschappelijk Smyrnium Olusatrum en in het Engels Alexanders heetJa, volgens legendes zou Alexander de Grote deze groente veel hebben gegeten. In ieder geval kookten de Romeinen en onze middeleeuwse voorouders zwartmoeskervel mee in hun stoofpotjes. Maar waar vind je deze beresterke, oergezonde groente tegenwoordig nog?

Tegenwoordig moet je met een vergrootglas naar zaad of plantgoed gaan zoeken.  Het zaad houdt zijn kiemkracht niet lang: dat lijkt mij de voornaamste reden voor die onbekendheid. Trouwens: het zaad is zwart en vrij dik voor een schermbloemige,  en zwart: vandaar de naam van deze plant, blijkbaar.

Zaad/plantjes?

Vers zaad heb ik in augustus en september; plantjes tussen november en maart.

De teelt

Deze groente start je best op met vers zaad: ter plaatse zaaien werkt het best. Of je start met plantjes die je krijgt. Gewoon uitplanten, op bijvoorbeeld 30 x 30 cm, in een border met andere doorlevende gewassen. Het is een heel zorgeloze teelt – zolang niemand op het idee komt om er hectares vol van te planten, want dan komen er op den duur wel specifieke ziekten en plagen in deze teelt.

Zwartmoeskervel is perfect winterhard, maar de planten zien wel af bij langdurige vriezende wind. Langdurige droogteperiodes verdraagt deze oude groente niet, maar verder is dit een robuuste, sierlijke plant. Al van kleinsaf straalt het opvallend glanzende blad van de jonge blaadjes die levenskracht uit, en wanneer zwartmoeskervel plant bloeit, doet hij dat uitbundig, tot 150 cm hoog,  met bloeischermen die talloze nuttige beestjes aantrekken. Een ware aanwinst dus voor de ecologische tuin.

Deze schermbloemige is meestal tweejarig, maar vaak gaan de planten ook drie of vier jaar mee, zeker als je de bloeistengels systematisch verwijdert (en opeet).

In de keuken

Zwartmoeskervel smaakt niet naar kervel, net zomin als een luipaard een soort paard is. De smaak zit tussen selderij, pastinaak en zevenblad (tja). Het blad kun je bijna het hele jaar plukken, en gewoon als selderijblad gebruiken: zo heb je al een culinair aanknopingspunt, hé.

Het lekkerste is echter de jonge bloemstengel, die we tussen april en juni snijden – naargelang de voorjaarstemperaturen. Die – verrassend milde en malse –  stengel snijden we bijvoorbeeld in julienne voor een verwarmende lentesoep, of stoven we met flink wat zwarte peper en sojasaus.

Verder zou je ook de wortel kunnen eten, en de hele plant bleken onder een zwarte emmer of iets dergelijks, maar dat hoeft voor ons niet meteen.

 

Deze zwartmoeskervelstengels zijn het oogstbare product bij uitstek

Voor meerwaardezoekers: Annetanne schrijft veel diepgaander over zwartmoeskervel.

 

Pompoenrecepten

Vooraf dit:

  1. Van die honderden rassen in de familie Pompoen kweken we enkel de lekkerste, heel compacte rassen. Vooral Hokkaido dus, Butternut, Acorn, Sweet Dumpling, Melonette, … Kweek ze zelf – want daar is niks moeilijks aan. Je vindt bijvoorbeeld zaden bij http://www.biozaadgoed.be.
  2. Pompoenplanten groeien hier in goede compost;
  3. Ze mogen in de herfst narijpen tot net voor de eerste nachtvorst.

Voilà, tot zover onze drie voorwaarden voor goeie kwaliteit. Onze pompoenen zijn dan ook prachtige wintergroenten, die sierlijk bewaren. Van nature zoet, en vol caroteen: we eten ons gezond aan dat lekkers.

Wie toch nog pompeuze pompoenen met smaak noch kraak wil kweken of eten, die doet maar. (Het huidige wereldrecord is meer dan 900 kilo.) Oneetbare kalebassen in bochten en wratten vinden we ook leuk, maar wij kweken ze absoluut niet. En flauwe vruchten oogsten eind augustus: niet in onze tuin…

Soep, ja, maar je kunt nog zoveel meer maken met deze mooie vruchten. Sommige rassen, zoals Sweet Dumpling en Melonette Jaspée de Vendée, zijn zelfs te zoet om soep van te koken.

Omdat onbekend onbemind is en de liefde langs de maag gaat, krijg je hieronder een aantal gewaagde en beproefde recepten.

Probeer en proef maar!

(Kun je ook dikke pompoenen gebruiken voor al die recepten? Recept 9 lukt wel, ja – voor de rest heb je de juiste rassen nodig)

1. Pompoentaart
Stoom 450 g oranje Hokkaidopompoen, liefst mét schil en meng intussen:• 150 g bloem, al dan niet volkoren;• 125 g kandijsuiker;• 100 g rozijnen;• 2 tl bakpoeder;• 1 tl gemberpoeder;• 1 tl anijs;• 2 tl kaneel.Is de pompoen al gaar?Pureer die dan, samen met 100 ml zonnebloemolie of 100 g boter en 3 eitjes. Meng nu al het voorgaande tot een mooi beslag.Olie een platte taartvorm in, of leg er bakpapier in. Beslag erin, gladstrijken. 30 à 45 minuten bakken op 150 graden. Laat afkoelen, snij in stukjes en smul.variaties op dit thema: Voeg 75 g havervlokken en 125 g roomkaas toe voor een nog lekkerder resultaat; experimenteer met de specerijen: geraspte citroenschil, kardemom, koekkruiden, …Nootjes en pitjes erbij, kokos, gekonfijt fruit, … probeer maar.

2. Pompoen-aardappelstoofpot
(Handig als je voor een groot gezin of groepje moet koken)
Ingrediënten:
• Hokkaidopompoen of Butternut
• aardappel
• ui
• geraspte kaas
• een bosje platte peterselie
Blokjes pompoen en aardappel samen in een bodem water gaar stoven. Kruiden naar keuze. Opgelet voor het aanbranden: pompoen en aardappel slorpen het water vlug op. Intussen de fijngesneden ui goudgeel fruiten. Als pompoen enaardappel gaar zijn, prak je ze & meng je er de gefruite ui en geraspte kaas onder. Opdienen met flink wat gesnipperde peterselie over elk bord.

3. Pompoen-appel-gemberconfituur
Snij 2 kg oranje Hokkaido in blokjes, alsook 1 kg renet; rasp 130 g gember; meng dit alles met 2 kg rietsuiker en laat een nachtje afgedekt staan, zodat de suiker het sap aan de vruchten onttrekt.
Kook de volgende ochtend de hele massa door, roer op het einde 60 g gekonfijte gember toe en 1 theelepel kaneel door de confituur, en schep in bokaaltjes die je daarna afsluit en omdraait.

4. Kalebassoep – die naar aspergesoep smaakt!
Bepaalde lagenaria’s (fleskalebassen), meer bepaald de Cucuzzi of Slangkalebas, zijn eetbaar in jonge toestand. In ons klimaat plukken we ze vooral in september.
Zolang je met je duimnagel nog door hun schil heen kunt duwen, zijn ze heerlijk goed voor consumptie. Pluk ongeveer 750 g kalebas en enkele blaadjes lavas uit je tuin; zoek ook 2 à 3 uien. Die uien schil, snij en fruit je in een flinke bodem olijfolie; de ongeschilde kalebas snij je ook in stukjes en die gaan, samen met de lavas, de uien gezelschap houden.
Voeg hete bouillon toe tot de groente net onderstaat, en peper naar believen. Laat rustig doorkoken, mix alles en voeg desgewenst nog zout en/of room toe. Je proeft inderdaad asperge – maar wij vinden kalebassoep nog lekkerder!
Variaties: Laat enkele roma-tomaatjes meekoken; Voeg net voor het opdienen fijngehakte peterselie of kervel toe. Een takje rozemarijn, twee tenen knoflook, een snuifje kurkuma en een mespuntje cayenne maken van deze soep heerlijk pittig!

5. Courgettesoep au pistou
Fruit 2 grote uien in je soepketel en voeg daar 500 g in mootjes gehakte courgette (of patisson, of Acorn, of slangkalebas) aan toe. Ook 250 g snij- of prinsessenboontjes en 5 roma-tomaatjes ondergaan dit lot.
Blus de stovende groentes met bouillon tot ze onderstaan, en laat het geheel even doorkoken. Intussen mix je handig 200 ml olijfolie met een handvol verse basilicum, een snuif zeezout en minstens 2 teentjes look tot een smeuïge pistou. Wanneer je soep gaar is, roep je iedereen aan tafel: elk krijgt een bord dampende soep voor zich, schept daar zelf één of meer lepels geurige pistou in, strooit gemalen kaas à volonté en sopt een stuk baguette in dit heerlijks.

6. Acornslaatje
Voor dit recept heb je een Acornpompoen nodig. Schil ‘m niet, maar haal de pitjes eruit en snij het vruchtvlees in kleine dobbelsteentjes. Die stoom je beetgaar, en laat je vervolgens afkoelen. Maak een vinaigrette van 7 soeplepels olijfolie (of notenolie), 2 lepels azijn, 1 lepel mosterd, en peper en zout naar smaak; meng met de koude Acornstukjes. Hak 1 sjalotje, 1 teentje look en een bos peterselie fijn en voeg dit alles toe aan de Acorn; meng tot een heerlijk slaatje.

7. Gevulde Sweet Dumpling voor zes
Snij van 6 stuks van Sweet Dumpling een dekseltje af en verwijder de zaadjes & draadjes; stoom de pompoentjes gaar. Intussen fruit je 2 sjalotjes, en daarna een teentje look (geperst), 1 takje basilicum en 3 tomaten (aan stukjes gesneden), peper en zout. Haal de 2 pannen van het vuur, haal voorzichtig het vruchtvlees uit de pompoentjes en voeg dit toe aan je groentemengsel. Daar gaan dan uiteindelijk nog 100 g roquefort en 3 lepels room bij. Meng alles voorzichtig, en vul dan de pompoentjes met het mengsel. Stop ze nog 20 minuten in een hete oven en dien dan op.

8. Pompoenbrood
Stoom en pureer 1 kg oranje Hokkaido, en laat deze puree lauw worden. Voeg dan 1 kg bloem, 30 g gist en een snuif zout toe; en kneed tot een gouden brooddeeg. Laat 2 uur rijzen, kneed opnieuw, gooi het deeg in een broodvorm, laat 1 uur rijzen en bak dan 50 minuten op 200 graden.

9. Pompoenpittenmelk
Laat van om het even welke pompoen/ courgette/ … de pitten drogen omdat je ze toch niet allemaal direct gaat gebruiken. Om te drogen spreid je ze uit liefst uit op een vochtopslorpend oppervlak in een droge plaats.
Na een of twee dagen roer je ze door elkaar. Meestal kleven ze onderaan vast. Als ze droog zijn, doe je ze in een katoenen zak die je bewaart op een droge plaats. De vliesjes kun je van de pitten afwrijven en dan in de wind laten wegwaaien; buiten!
Bij een halve kop pitten de gemalen pitten voeg je anderhalve kop koud water; mix het geheel tot een witte melk in een mengbeker van een keukenrobot of ander soort mixer. Die melk zeef je met een fijne zeef.
Wat in de zeef blijft bevat nog veel van de kernpitten. Doe daar weer anderhalve kop water bij en mix en zeef het geheel weer.
Deze melk kun je zo drinken, als gezonde en goedkope bron van allerlei prima vetzuren, mineralen, enz… Prima voor de prostaat, zeggen wetenschappers, maar ook vrouwen hebben baat bij dit lekker en oergezond drankje.
Variaties:
op basis van deze pompoenpittenmelk kun je natuurlijk milkshakes maken; of mix er gewoon wat echte vanille of een lepeltje honing onder: mmmm!

10. Pompoenschuitjes met ansjovis als aperitiefhapje
Meng 2 eetlepels olijfolie, 1 eetlepel appelazijn, een snuifje zeezout,een snuifje donkere suiker en een snuifje peper en giet dit mengsel in een ovenschaal. Snij nu een Hokkaidopompoen in halve maantjes van 2 cm dik; die schik je in de schaal; op elk maantje leg je een ansjovis. Bak 20 minuten op 200 graden en dien heet op.

11. Omelet met ui en Hokkaidopompoen
Snij 1 ui en 200 g Hokkaidopompoen fijn, en fruit ze met wat olijfolie in je grootste pan; als de pompoen beetgaar is, giet je er een mengsel op van 6 eieren, een bosje bieslook, een blaadje salie en peper en zout.
Laat de omelet nog even rustig bakken, en dien ‘m dan meteen op.

12. Strudel van Baby Bear (een naaktzadig pompoentje)
Uit een Baby Bear-pompoentje haal je de pitten, die je even apart houdt. De pompoen zelf snij je in stukjes, evenals een flinke renet. Stoof de vruchten in 20 minuten zachtjes gaar, en laat dit mengsel afkoelen.
Intussen rasp je wat citroenschil, knijp je het sap uit een halve citroen, zoek je 100 g rietsuiker en 1 theelepel kaneel: deze ingrediënten meng je onder appel & pompoen. Van het bekomen mengsel schep je telkens een lepel op een velletje bladerdeeg, dat je daarna netjes dichtvouwt. Op elk pakje komt nog een krulletje boter, en dan gaan de strudels de hete oven in, gedurende 15 à 30 minuten, naargelang de dikte van je pakjes.
Nu heb je tijd om de halfnaakte pitten klaar te maken: maak ze schoon en droog, en rooster ze zachtjes in een pannetje. Dien de strudels op met de vers geroosterde pitten.

13. Hartige torentjes van Butternut
Snij uit je Butternut 12 gelijke schijven van 1 cm en stoom ze beetgaar; intussen meng je 100 g geraspte kaas met wat fijngehakte rozemarijn. Bouw in een ingevette ovenschotel drie ronde torentjes van elk vier schijven met daartussen telkens wat rozemarijn-kaasmengsel. Ook boven op elk torentje strooi je wat van dat mengsel. Laat 20 minuten in een hete oven bakken.

14. Gestoofde Sweet Dumpling (of Melonette)
Rasp dit pompoentje grof – of snij het in stukjes van 5 mm, en fruit deze heerlijke pompoenstukjes in een bodem olijfolie waarin je eerst een theelepel gemalen komijn hebt gestrooid. Roer een paar keer flink, en temper dan het vuur. Voeg een scheut sojasaus toe, roer nog één maal, en laat dan, met het deksel erop, je groente in 15 minuutjes smeuïg gaar worden.

15. Hartig broodbeleg
Nodig: 1 ui, 100 g Hokkaido, 100 g platte kaas, wat mierikswortel, tamari, kruidenzout, wat olie om te stoven.
Pompoen en mierikswortel raspen. Ui fruiten met wat tamari. De geraspte pompoen, kruidenzout en mierikswortel toevoegen. 5 min stoven. Laten afkoelen en platte kaas eronder roeren. Wat beleg op de toastje leggen en versieren met wat peterselie.

16. Slaatje van Melonette
Nodig: 1 pompoentje, ½ knolselder, stukje witte kool, sjalotje, 1 wortel…
Sausje: 1 el mayonaise, 1 el yoghurt, 1 kl mosterd, 1 el fijngehakte peterselie, cayenne…
Rasp het kleine pompoentje met de knolselder en de wortel. Snipper de witte kool en snijd het uitje fijn. Meng de ingrediënten van het sausje en serveer het sausje bij de groenten.

17. Pompoenspaghetti
Een caloriearm alternatief voor echte pasta.
Neem een spaghettipompoen*, prik er een gaatje in en stoom de pompoen gedurende een uur. Snijd het topje eraf, verwijder de pitten en haal het mooie, lichtgele draderige vruchtvlees uit de vrucht.
Dien de spaghettidraden op met kruidenboter of een echte tomatensaus.
*Rassen zijn: Spaghetti, Stripetti, Tivoli, Small Wonder,…

18. Gebakken pompoenschijfjes
Ons favoriete recept: zo simpel en zo lekker!
Snijd van de pompoen schijfjes van ½ cm dik en bak ze een 5-tal min in hete olie. Besproei rijkelijk met shoyu of tamari en dien op.
Bijna alle rassen kun je hiervoor gebruiken: Hokkaido, Melonette, Butternut, Acorn…

19. Geroosterde pompoen uit de oven
Ingrediënten: Butternut, olijfolie, provençaalse kruiden, zeezout, cayennepeper naar smaak.
Snij de pompoen in gelijke stukjes van 0.5 à 1 cm dik. Giet wat olie in de ovenschotel en meng er de kruiden en het zeezout onder. Wrijf de pompoenschijven in de olie met kruiden en leg ze in de ovenschaal. Zet dit in een voorverwarmde oven van 180 °C en laat ruim een half uur tot ¾ uur bakken. Heerlijk heet opdienen.

20. Knolselderpompoensaus
Neem 1 ui,100 g Hokkaidopompoen, 100 g knolselder, 200 ml groentebouillon, 1 kl currypoeder
Stoof de ui met de geraspte pompoen en knolselder, voeg de groentebouillon en de curry erbij en laat een 20 min pruttelen. Mix tot een gladde saus.

21.Frietjes!
Snij van een Butternut of een andere muskaatpompoen frietjes. Bak ze in enkele minuten oranje krokant in je frituurpan. Aan tafel!

22. Sweet Dumplingdessertje
Benodigdheden: 4 Sweet Dumplingpompoentjes, 4 appelen, ½ kl gemalen kaneel, 2 el honing, 8 el yoghurt.
De pompoentjes afborstelen, prikken en ongeveer 15 min stomen. Ondertussen de appels schoonmaken, in stukjes snijden en stoven samen met de kaneel. Roer de honing erdoor. Het pompoentje openmaken, pitten eruit halen en vullen met het appelmengsel.
De koude yoghurt erover gieten en onmiddellijk opdienen.
Variant:
de honing kan vervangen worden door rozijnen die je laat meestoven met de appelen.

23. Zoet broodbeleg
Wat heb je nodig? 2 kg pompoen: Hokkaido (ongeschild) en/of Butternut (geschild). Half om half vind ik het lekkerste; 4 el olie; 500 g rozijnen; 1 el gemberpoeder; 2 el kaneel.
Verhit de 4 el olie in een pan van 5 liter. Snij je pompoen in gelijke stukjes of schijven; voeg die toe aan de hete olie. Doe de pan dicht; stoof 30 à 45 min op een matig vuur, tot de pompoen gaar is.
Spreid de rozijnen boven op de gare pompoen, doe het deksel erop en laat nog 10 minuten rusten, eventueel in een hooikist.
Voeg nu de specerijen toe, en mix, tot je een gladde, hete massa bekomt.Schep die meteen in bokaaltjes met schroefdeksel, die je dan omdraait. Zo heb je een zoet pompoenbeleg, suikervrij en pittig, dat lang bewaart. Door het zetmeel in de pompoen wordt dit beleg na afkoeling toch net stevig genoeg om te smeren.
Variaties: • een paar stengels rabarber geven extra pit;
• wat appel, peer of ander fruit erbij;
• geraspte biocitrusschil!
• gedroogde abrikozen of ander gedroogd fruit: toevoegen zoals de rozijntjes; • cacao!

24. Hokkaidocake.
Ingrediënten:
• 175 g boter of margarine
• 175 g ongeraffineerde suiker
• 225 g bloem
• 225 g geraspte Hokkaido
• ½ pakje bakpoeder
• 2 eieren
• 75 g rozijnen
• 50 g gehakte noten naar keuze
• ¼ theelepel gemalen kardemom (voor die unieke smaak)
½ theelepel kaneel
Werkwijze:
1. Roer (gesmolten) boter, suiker en eieren krachtig tot een gladde brij; in een andere kom meng je bloem, bakpoeder, kardemom en kaneel.
2. Voeg dan de twee mengsels samen, plus rozijnen, noten en geraspte Hokkaido; goed mengen!
3. Olie je cakevorm in, schep het deeg erin en bak gedurende 45 minuten op 180 graden; controleer met je breinaald of de cake gaar is.
Variaties:
• Dit was oorspronkelijk een recept voor worteltaart; vervang dus eens die Hokkaido door wortel, en probeer ook eens meloenpompoen of zelfs wat … rode biet!
• Kardemom moet je misschien even zoeken en kan je desnoods vervangen door gember, anijs, speculaaskruiden,…

25. Zuivelzoete Hokkaidodessertjes.
Simpel, hoor: fruit eerst 500 g fijngesneden Hokkaidopompoen in bijvoorbeeld sesamolie. Stoof de blokjes dan gaar, laat ze afkoelen, en mix ze met:
1. 500 ml pudding (vanillevla in Nederland);
2. of 500 ml yoghurt of platte kaas (kwark dus);
3. roer onder bovenstaande bereidingen een handvol rozijntjes (en wat rum);
4. werk af met hagelslag, kokos, …